Suzmakpeýdaly işlerde
Flotasiýa, mineral gaýtadan işlemekde gymmatly minerallary fiziki we himiki tapawutlar arkaly gangue minerallaryndan ussatlyk bilen bölmek arkaly magdanlaryň gymmatyny ýokarlandyrýar. Demir metallar, gara metallar ýa-da metal däl minerallar bilen iş salyşsaňyz-da, flotasiýa ýokary hilli çig mal bilen üpjün etmekde möhüm rol oýnaýar.
1. Flotasiýa usullary
(1) Göni suwda ýüzmek
Göni flotasiýa gymmatly minerallary howa köpürjiklerine ýapyşyp, ýer ýüzüne çykmagyna mümkinçilik bermek arkaly şlamdan süzmek, şol bir wagtyň özünde gangue minerallary şlamda galýar. Bu usul reňkli metallary baýlaşdyrmakda örän möhümdir. Mysal üçin, magdan gaýtadan işlemek mis magdanyny gaýtadan işlemekde ezmek we üwemekden soň flotasiýa tapgyryna geçýär, bu tapgyrda gidrofobikligi üýtgetmek we olaryň mis minerallarynyň ýüzünde adsorbsiýa edilmegi üçin ýörite anion kollektorlary girizilýär. Soňra gidrofob mis bölejikleri howa köpürjiklerine ýapyşýar we ýokary galýar, baý misden ybarat köpük gatlagyny emele getirýär. Bu köpük mis minerallarynyň deslapky konsentrasiýasynda ýygnalýar, bu bolsa has-da arassalamak üçin ýokary derejeli çig mal bolup hyzmat edýär.
(2) Ters Flotasiýa
Ters flotasiýa gymmatly minerallar şlamda galýan mahaly gangue minerallaryny suwda ýüzdürmegi öz içine alýar. Mysal üçin, kwars garyndylary bilen demir magdanyny gaýtadan işlemekde, şlamyň himiki gurşawyny üýtgetmek üçin anion ýa-da kation kollektorlary ulanylýar. Bu kwarsyň gidrofil tebigatyny gidrofobik derejä üýtgedýär we onuň howa köpürjiklerine ýapyşmagyna we suwda ýüzmegine mümkinçilik berýär.
(3) Öňünden alynýan flotasiýa
Magdanlar iki ýa-da ondan köp gymmatly komponentleri öz içine alýan bolsa, artykmaç flotasiýa olary mineral işjeňligi we ykdysady gymmaty ýaly faktorlara esaslanyp yzygiderli bölýär. Bu ädimme-ädim flotasiýa prosesi her bir gymmatly mineralyň ýokary arassalyk we gaýtadan dikeltmek tizligi bilen gaýtadan dikeldilmegini üpjün edýär we serişdeleriň ulanylyşyny iň ýokary derejä çykarýar.
(4) Köp mukdarda suwa düşürmek
Köp mukdarda flotasiýa birnäçe gymmatly minerallary tutuşlygyna gaýtadan işleýär, olary bilelikde suwda ýüzüp, garyşyk konsentrat alýar we soňra bölünýär. Mysal üçin, mis we nikel minerallary ýakyn baglanyşykly bolan mis-nikel magdanlaryny baýlaşdyrmakda, ksantat ýa-da tiol ýaly reagentleri ulanyp köp mukdarda flotasiýa sulfidli mis we nikel minerallarynyň bir wagtda flotasiýasyna mümkinçilik berýär we garyşyk konsentrat emele getirýär. Soňraky çylşyrymly bölüniş prosesleri, meselem, hek we sianid reagentlerini ulanmak, ýokary arassalykdaky mis we nikel konsentratlaryny bölüp alýar. Bu "ilki ýygnaň, soňra aýryň" usuly başlangyç tapgyrlarda gymmatly minerallaryň ýitgisini azaldýar we çylşyrymly magdanlaryň umumy dikeldilme tizligini ep-esli gowulandyrýar.
2. Flotasiýa prosesleri: Ädimme-ädim takyklyk
(1) Tapgyrly flotasiýa prosesi: Artdyrma bilen arassalamak
Flotasiýada tapgyrlaýyn flotasiýa flotasiýa prosesini birnäçe tapgyra bölmek arkaly çylşyrymly magdanlaryň gaýtadan işlenilmegine ýolbaşçylyk edýär.
Mysal üçin, iki tapgyrly flotasiýa prosesinde magdan gödek üweme prosesine geçýär we gymmatly minerallary bölekleýin bölüp çykarýar. Birinji flotasiýa tapgyry bu boşadylan minerallary başlangyç konsentratlar hökmünde gaýtadan alýar. Galan boşadylmadyk bölejikler ölçegleri has-da kiçeltmek üçin ikinji üweme tapgyryna geçýär, soňra ikinji flotasiýa tapgyry dowam edýär. Bu bolsa galan gymmatly minerallaryň doly bölünip, birinji tapgyrdaky konsentratlar bilen utgaşdyrylmagyny üpjün edýär. Bu usul başlangyç tapgyrda aşa köp üwemelenmegiň öňüni alýar, serişdeleriň zyňyndysyny azaldýar we flotasiýanyň takyklygyny ýokarlandyrýar.
Has çylşyrymly magdanlar, meselem, berk baglanyşykly kristal gurluşly birnäçe seýrek metallary öz içine alýan magdanlar üçin üç tapgyrly flotasiýa prosesi ulanylyp bilner. Üwemek we flotasiýa ädimleriniň alternatiwleşmegi jikme-jik barlag geçirmeklige mümkinçilik berýär we her bir gymmatly mineralyň iň ýokary arassalyk we dikeltmek tizligi bilen çykarylmagyny üpjün edýär, bu bolsa mundan beýläk gaýtadan işlemek üçin berk esas döredýär.
3. Flotasiýanyň esasy faktorlary
(1) pH bahasy: Süýüm kislotalylygynyň inçe deňagramlylygy
Süýümiň pH derejesi flotasiýada möhüm rol oýnaýar we mineralyň ýüzüniň häsiýetlerine we reagentiň işine düýpli täsir edýär. pH mineralyň izoelektrik nokadyndan ýokarda bolanda, ýüz negatiw zarýadlanýar; onuň aşagynda bolsa, ýüz oňyn zarýadlanýar. Ýüz zarýadyndaky bu üýtgeşmeler magnitleriň özüne çekilmegi ýa-da iteklenmegi ýaly minerallaryň we reagentleriň arasyndaky adsorbsiýa özara täsirlerini kesgitleýär.
Mysal üçin, kislotaly şertlerde sulfid minerallary ýygnaýjy işjeňligiň ýokarlanmagyndan peýda görýär, bu bolsa nyşana alnan sulfid minerallaryny tutmagy ýeňilleşdirýär. Tersine, şerbetli şertler reagentlere ýakynlygy ýokarlandyrmak üçin oksid minerallarynyň ýüzleý häsiýetlerini üýtgetmek arkaly olaryň flotasiýasyny ýeňilleşdirýär.
Dürli minerallar flotasiýa üçin belli bir pH derejelerini talap edýär, bu bolsa takyk gözegçiligi talap edýär. Mysal üçin, kwarts we kalsit garyndylarynyň flotasiýasynda, kwartsyň pH derejesini 2-3-e çenli sazlamak we amin esasly kollektorlary ulanmak arkaly artykmaçlyk bilen flotasiýa edilip bilner. Tersine, kalsit flotasiýasy ýag kislotasy esasly kollektorlar bilen alkal şertlerinde has amatlydyr. Bu takyk pH sazlamasy minerallaryň netijeli bölünmegine ýetmegiň açarydyr.
(2) Reagent Režimi
Reagent režimi flotasiýa prosesini dolandyrýar, reagentleri saýlamagy, dozasyny, taýýarlamagyny we goşmagyny öz içine alýar. Reagentler maksatly mineral ýüzlerine selektiw adsorbsiýa edip, olaryň gidrofobikligini üýtgedýär.
Köpürjiklendirijiler suspenziýadaky köpürjikleri durnuklaşdyrýar we gidrofob bölejikleriň flotasiýasyny ýeňilleşdirýär. Köpürjiklendirijilere sosna ýagy we krezol ýagy girýär, olar bölejikleriň berkidilmegi üçin durnukly, gowy ululykdaky köpürjikleri emele getirýär.
Modifikatorlar mineralyň ýüzüniň häsiýetlerini işjeňleşdirýär ýa-da basyp saklaýar we şlamyň himiki ýa-da elektrohimiki şertlerini sazlaýar.
Reagent dozasy takyklygy talap edýär — ýeterlik mukdarda däl bolsa, gidrofobikligi peseldýär, gaýtadan dikeldilme tizligini peseldýär, aşa köp mukdarda bolsa reagentleri zaýalaýar, çykdajylary ýokarlandyrýar we konsentratyň hiline täsir edýär. Şeýle akylly enjamlar.onlaýn konsentrasiýa ölçeýjireagent dozalarynyň takyk gözegçiligini amala aşyryp biler.
Reagent goşmagyň wagty we usuly hem möhümdir. Süýşüriji maddalaryň himiki gurşawyny ir taýýarlamak üçin üweme wagtynda sazlaýjylar, depressantlar we käbir ýygnaýjylar goşulýar. Ýygymlaýjylar we köpürtüjiler, adatça, möhüm pursatlarda netijeliligini ýokarlandyrmak üçin birinji flotasiýa bakyna goşulýar.
(3) Howanyň howa çykaryş tizligi
Howanyň çaltlygy mineral köpürjikleriň birikmegi üçin iň amatly şertleri döredýär, bu bolsa ony flotasiýanyň aýrylmaz faktoryna öwürýär. Ýeterlik howanyň ýetmezçiligi köpürjikleriň gaty az bolmagyna getirýär, bu bolsa çaknyşma we birikme mümkinçiliklerini azaldýar we şeýdip flotasiýanyň netijeliligine täsir edýär. Aşa howanyň köp bolmagy köpürjikleriň döwülmegine we birikýän bölejikleriň ýerinden çykmagyna sebäp bolup, netijeliligi peseldýär.
Inženerler howa geçirijilik tizligini sazlamak üçin gaz ýygnamak ýa-da anemometr esasynda howa akymyny ölçemek ýaly usullary ulanýarlar. Gödek bölejikler üçin, has uly köpürjikleri döretmek üçin howa geçirijiligi artdyrmak flotasiýa netijeliligini ýokarlandyrýar. Inçe ýa-da aňsatlyk bilen suwda ýüzýän bölejikler üçin ünsli sazlamalar durnukly we netijeli flotasiýany üpjün edýär.
(4) Suzuş wagty
Flotasiýa wagty konsentratyň derejesi bilen gaýtadan dikeldilme tizliginiň arasyndaky näzik deňagramlylyk bolup, takyk kalibrlemegi talap edýär. Ilkinji tapgyrlarda gymmatly minerallar köpürjiklere çalt birleşýär, bu bolsa ýokary gaýtadan dikeldilme tizligine we konsentratyň derejelerine getirýär.
Wagtyň geçmegi bilen, has gymmatly minerallar suwda ýüzýän mahaly, gangue minerallary hem ýokarlanyp, konsentratyň arassalygyny peseldip biler. Has iri däneli we aňsat suwda ýüzýän minerallary bolan ýönekeý magdanlar üçin gysga flotasiýa wagty ýeterlikdir, bu bolsa konsentratyň hiline zyýan ýetirmezden ýokary gaýtadan dikeldilme tizligini üpjün edýär. Çylşyrymly ýa-da odadawaç magdanlar üçin inçe däneli minerallaryň reagentler we köpürjikler bilen ýeterlik özara täsirleşme wagtyna eýe bolmagy üçin has uzak flotasiýa wagty zerurdyr. Flotasiýa wagtynyň dinamiki sazlanmagy takyk we netijeli flotasiýa tehnologiýasynyň alamatydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 22-nji ýanwary
